Sinterklaas uitleg - Gebruiken en tradities nader verklaard

Amerigo
Het paard van Sinterklaas noemen we pas vanaf 1990 Amerigo. Tijdens de landelijke intocht in 1990 was het paard van Sinterklaas een politiepaard met de naam Amerigo. Het paard was vernoemd naar Amerigo Vespucci, een Italiaanse ontdekkingsreiziger uit de 15e eeuw.

Chocoladeletter
De traditie van chocoladeletters zou terug te voeren zijn tot de middeleeuwen. Toen leerde leerlingen op kloosterscholen lezen en schrijven met behulp van losse letters van brooddeeg, die als beloning mochten worden opgegeten. Het brooddeep is inmiddels vervangen door chocolade en worden er jaarlijks in Nederland zo'n 20 miljoen chocoladeletters verkocht.

Kinderfeest
Sint Nicolaas van Patara werd beschermheilige van kinderen nadat hij drie jongens die door een herbergier in stukken waren gehakt, weer tot leven had gewekt en ze had geholpen te ontsnappen.

Marsepein
In de 17e eeuw, toen Sint Nicolaas nog beschermheer was van het huwelijk en gezin, verklaarden jongens rond 5 december met een stuk marsepein de meisjes hun liefde. Maar er zijn ook verhalen bekend van handelaren die al in de 8e eeuw marsepein uit het Midden-Oosten meenamen naar Europa.

Mijter
Een mijter is het hoofddeksel van bisschoppen in de katholieke kerk. Ook Sint Nicolaas van Patara was bisschop. Wodan droeg overigens een muts.

Pakjesavond
Sint Nicolaas van Patara stierf op 6 december 342. Na zijn heilig-verklaring vele jaren later werd zijn sterfdag 6 december voor de kerk een feestdag. De sterfdag van een heilige wordt vaak de avond ervoor gevierd, vandaar ook dat wij de avond ervoor, op 5 december, pakjesavond vieren.

Schimmel
Witte paarden waren heilig bij de Germanen. Wodan verplaatste zich door de lucht op zijn achtbenige schimmel Sleipnir. Sinterklaas nam in de loop van de tijd de plek in van Wodan. Het paard van Sinterklaas wordt overigens pas sinds 1990 Amerigo genoemd. Tijdens de landelijke intocht in Elburg in 1990 werd de rol van het paard van Sinterklaas vertolkt door een politiepaard met de naam Amerigo, vernoemd naar Amerigo Vespucci. Sinds deze intocht is de naam Amerigo algemeen ingeburgerd als verwijzing naar het paard van Sinterklaas. Vóór 1990 werd het paard van Sinterklaas meestal simpelweg "het paard van Sinterklaas" of "de schimmel" genoemd.

Schoen zetten
Er gaat een verhaal dat Sint Nicolaas van Patara drie arme zussen heeft geholpen door in een nacht drie goudstukken door hun open slaapkamerraam te gooien, welke in de schoenen van de zussen kwamen. Zo hadden zij een bruidschat, konden ze trouwen en hoefden ze niet de prostitutie in.

Spanje
Na zijn dood werd Sint Nicolaas begraven in Myra. In de elfde eeuw veroverden Turkse moslims Myra en mochten Christenen niet meer naar zijn graf toe om er te bidden. Zeelieden uit Bari (Italië) zijn daarop naar Myra afgereisd en hebben zijn lichaam opgegraven en herbegraven in Bari. Dat viel later in Spaanse handen en zo komt het misschien dat wij nu denken dat Sinterklaas uit Spanje komt.

Speculaaspop
Tijdens het Germaanse zonnewendefeest vroegen jonge meisjes aan Wodan een afbeelding van hun nog onbekende toekomstige geliefde. Tegenwoordig zijn dat de speculaaspoppen ('vrijers').

Staf
De kromstaf is één van de uiterlijke tekens van de waardigheid van bisschoppen. Wodan droeg een speer met een gekronkelde slang in de top.

Stoomboot
Sint Nicolaas van Patara was onder andere de beschermheilige van zeelieden. Dit komt omdat zeelui die in nood verkeerden en hem aanriepen, door hem werden gered. Ook gaat het verhaal dat hij tijdens een pelgrimsreis naar Jeruzalem een matroos, die tijdens een storm uit een mast was gevallen, weer tot leven heeft gewekt.

Wortel
De wortel in de schoen voor het paard van Sinterklaas verwijst naar de offers die vroeger aan de goden werden geschonken.

Zak van Sinterklaas
Vroeger hadden veel Germaanse stammen een ritueel voor de volwassenwording van de oudere jongens. 's Nachts werden zij door de volwassen mannelijke stamgenoten in zakken gestopt en "ontvoerd" om hun moed te testen.

Zwarte Piet
Wodan werd begeleid door de twee raven Hugin en Munin die hem informeerden over het gedrag van de mensen. Zwarte Pieten informeren Sinterklaas nu over de stoute kinderen. Vandaar ook de veer op de petten van de Zwarte Pieten.